Mobiliteit: grote projecten in de wacht

Wat geblokkeerd is

Metro 3 — Noord-Zuidlijn

Het project Metro 3 beoogt een nieuwe metrolijn aan te leggen die het noorden van Brussel (Bordet) met het zuiden (Albert) verbindt. De eerste fasen (bestaande premetro naar volledige metro tussen Albert en Noordstation) lopen door omdat ze al goedgekeurd zijn.

Een speciale commissie van het Brussels Parlement (eind 2025) bracht echter een budgetoverschrijding van 255% aan het licht ten opzichte van het initiële budget, met een leveringshorizon verschoven naar 2034 op zijn vroegst. De verlenging naar Bordet (het meest ambitieuze gedeelte) vereist nieuwe politieke beslissingen:

• Herevaluatie van het totaalbudget en de financiële draagbaarheid
• Goedkeuring van het definitieve tracé ten noorden van Schaarbeek
• Coördinatie met de Richtplannen van Aanleg (RPA)

Zonder volwaardige regering kunnen deze beslissingen niet worden genomen.

Wegtunnels — het geval Wet-Belliard

Brussel telt meer dan 30 wegtunnels, waarvan er meerdere ingrijpende renovaties nodig hebben. Het meest emblematische geval is de tunnel Wet-Belliard: de stedenbouwkundige vergunningen zijn verkregen, het budget van 161 miljoen EUR is geïdentificeerd, maar de werf kan niet starten bij gebrek aan een volwaardige regering om de uitgave te engageren.

De tunnels Stefania en Bailli behoren eveneens tot de prioriteiten. Het dagelijks onderhoud gaat door (verzorgd door de administratie), maar de grote structurele renovatieprojecten vereisen:

• Een meerjarige budgettaire verbintenis (enveloppen van tientallen miljoenen euro per tunnel)
• Een politieke keuze over de prioriteiten
• Vaak een coördinatie met andere projecten (Good Move, fietsinfrastructuur)

Good Move — Gewestelijk Mobiliteitsplan

Good Move is het gewestelijk mobiliteitsplan dat in 2020 werd goedgekeurd. De reeds ingevoerde mazen blijven functioneren. Echter, de uitrol van nieuwe mazen en de aanpassingen op basis van burgerfeedback vereisen regeringsbeslissingen. In lopende zaken zijn alleen kleine aanpassingen mogelijk.

Wat blijft functioneren

• MIVB: de dagelijkse exploitatie (bus, tram, metro) loopt normaal door onder het bestaande beheerscontract
• Villo en Jump/Lime: de deelmobiliteitsdiensten onder bestaande concessie
• Courant wegenonderhoud: putten, signalisatie, verkeerslichten
• Reeds goedgekeurde werken: de werven die vóór juni 2024 werden opgestart, lopen door

Waarom dit belangrijk is

Mobiliteit is het domein dat het meest zichtbaar is voor de Brusselaars in hun dagelijks leven. Elke dag vertraging in de infrastructuurprojecten heeft een kostprijs:

• Economische kost (files, verloren tijd)
• Milieukost (vertraging in de transitie naar openbaar vervoer)
• Sociale kost (bereikbaarheid van slecht bediende wijken)

Precieze cijfers over deze kosten zijn moeilijk in te schatten omdat ze afhangen van complexe modellen. BGM publiceert geen geraamde economische kost van deze vertragingen om niet-onderbouwde speculatie te vermijden.