Noodregering met beperkt mandaat
Gemiddelde haalbaarheidMechanisme
De partijen bereiken een akkoord over een kort en beperkt regeerakkoord gericht op de noden: stemming van de begroting, opname van Europese fondsen, kritieke hangende dossiers. Geen volledig coalitieakkoord.
Wie kan dit initiëren
De Brusselse politieke partijen, onder druk van de sociale en economische actoren
Termijn
Enkele weken
Een noodregering zou snel worden gevormd om de crisis te beheren. Ze zou een beperkt mandaat krijgen en zich concentreren op de meest dringende problemen.
Wettelijke basis
Geen specifieke wettelijke basis — berust op een vrijwillig politiek akkoord tussen partijen
Risico's
- Geen formeel precedent in België — mogelijke politieke weerstand
- Risico dat het 'voorlopige' permanent wordt zonder de fundamentele meningsverschillen op te lossen
- Betwistbare legitimiteit als het mandaat te beperkt is om doeltreffend op te treden
- De oppositiepartijen zouden kunnen weigeren deel te nemen
Het concept
Een noodregering met beperkt mandaat is een gedeeltelijk politiek akkoord: in plaats van een volledig programma voor 5 jaar te onderhandelen, bereiken de partijen alleen een akkoord over een beperkte reeks dringende dossiers. Deze regering zou een uitdrukkelijk beperkt mandaat hebben, zowel in tijd als in inhoud.
Wat deze regering zou kunnen doen
De dossiers die door de institutionele actoren (Brupartners, Rekenhof, parlementsleden) als dringend worden bestempeld:
- Een echte begroting stemmen — uit de voorlopige twaalfden stappen en nieuwe investeringen mogelijk maken
- De Europese fondsen opnemen — België (en Brussel in het bijzonder) dreigt structuurfondsen te verliezen als de projecten niet tijdig worden vastgelegd
- Kritieke beheerscontracten vernieuwen — MIVB, Haven van Brussel, gewestelijke maatschappijen waarvan de contracten aflopen
- De RPA's deblokkeren — de bevroren Richtplannen van Aanleg (Zuidstation, Heizel/Mediapark)
- Het sociaal overleg heropstarten — Brupartners in staat stellen te dialogeren met een bevoegde gesprekspartner in de regering
Wat deze regering NIET zou doen
- Geen institutionele hervormingen
- Geen grote nieuwe politieke programma's
- Geen benoemingen in niet-essentiële politieke functies
Waarom dit denkbaar is
Hoewel er geen formeel precedent in België bestaat, is het concept niet zonder grond:
- Op federaal niveau zijn al "gedeeltelijke akkoorden" gesloten tijdens periodes van lopende zaken (punctuele begrotingsstemmingen, COVID-wetten)
- In Nederland is het concept van "gedeeltelijke formatie" besproken tijdens de lange formatie van 2021-2022
- De druk van de Europese fondsen creëert een objectieve deadline die een minimaal akkoord zou kunnen afdwingen
De obstakels
Het belangrijkste obstakel is politiek: een noodregering aanvaarden, is toegeven dat men het niet eens kan worden over een volledig programma. Dit kan door de partijen als een bekentenis van falen worden ervaren, die vaak liever de klassieke onderhandelingen voortzetten.
Bovendien blijft de kwestie van de samenstelling van een dergelijke regering (welke partijen, welke ministers) even complex als voor een klassieke coalitie — men lost het verdelingsprobleem niet op, men verkleint het.
Wettelijke basis
Er bestaat geen specifiek juridisch kader voor een "noodregering" in het Belgisch recht. Dit type regering zou steunen op:
- Een vrijwillig politiek akkoord tussen partijen
- Een vertrouwensstemming in het Brussels Parlement (meerderheid vereist)
- Eventueel een motie die de grenzen van het mandaat expliciteert
Juridisch gezien kan een volwaardige regering die uit een vertrouwensstemming voortkomt alles doen wat de Grondwet en de bijzondere wetten haar toestaan — de "beperkingen" van haar mandaat zouden politiek zijn, niet juridisch.
Volg dit domein per e-mail
Max. 1 e-mail/week. Uitschrijven met 1 klik.